Kahvaltıyı reddedip öğle yemeğine saldıran, ayakkabılarını giymeyi reddedip parkta çoraplarıyla koşturan, en sevdiği oyuncağına bile beş dakika sonra küsen minik bir “hayır” makinesi… Burada anlattıklarımız size de tanıdık geldi mi? Karşınızda 2 yaş sendromu! Minik kahramanlarınız bu dönemde 2 yaş çocuğu sendromunun etkisiyle birer küçük “çılgın”a dönüşebilir, siz de ebeveynleri olarak “Bu çocuk bir tek bana mı böyle yapıyor?” diye düşünüyor olabilirsiniz. Endişelenmeyin, bu sıra dışı durumlar sandığınız kadar “sıra dışı” değil. Yazımızda, çocuklarda 2 yaş sendromunun ne olduğundan, 2 yaş sendromu özelliklerinden, bu küçük çılgınlıklarla nasıl başa çıkabileceğinizden ve bu süreçte edinebileceğinizeğitici oyuncaklar modellerinden söz edeceğiz. Hazırsanız, 2 yaş sendromu ile başa çıkmanın yollarını birlikte keşfedelim.
Sanılanın aksine 2 yaş bebek sendromu, bir disiplin sorunu ya da çocuğun olağan “şımarıklığı” değil çocuk gelişiminin doğal ve kaçınılmaz bir evresidir. Genellikle 18 ay ila 3 yaş arasında kendini gösteren bu dönem, çocukların bağımsızlıklarını ilan etme, sınırları test etme ve duygusal dünyalarını keşfetme süreçlerinin bir yansımasıdır. Bu dönemde çocuklar, bir yandan dünyayı keşfetme arzusuyla dolup taşarken diğer yandan da henüz gelişmekte olan dil becerileri ve duygusal kontrol mekanizmaları nedeniyle hayal kırıklığı, öfke, çaresizlik ve kafa karışıklığı gibi yoğun duygusal tepkiler verebilirler. Beyin gelişiminin bu kritik evresinde özellikle prefrontal korteks, yani dürtü kontrolü, planlama ve karar verme gibi üst düzey bilişsel işlevlerden sorumlu olan bölge henüz tam olarak olgunlaşmadığından çocuklar, dürtülerini kontrol etmekte, mantıklı düşünmekte ve uzun vadeli sonuçları anlamakta zorlanırlar. Bu da sık sık öfke nöbetleri, inatçılık, karşı gelme, ağlama krizleri ve çevredekilere (özellikle de siz ebeveynlerine karşı) “sınırları zorlama” isteği olarak kendini gösterebilir. Fakat bu davranışların altında yatan nedenleri anlamanız, sizin bu döneme daha sabırlı, anlayışlı ve etkili bir şekilde yaklaşmanızı sağlar. Bu dönem çocuğunuzun kişiliğini inşa ettiği ve dünyayı anlamlandırmayı öğrendiği önemli bir süreç, bunu unutmamalısınız.
Her çocukta aynı şekilde ortaya çıkmayan ve yoğunluğu da farklılık gösterebilen 2 yaş sendromunun belirtileri, ebeveynlerin mutlak surette bilmesi gereken hususlardan. Bazı çocuklar bu dönemi daha sakin ve uyumlu bir şekilde atlatırken bazılarıysa daha yoğun ve sık öfke nöbetleri sergileyebilirler. Genel itibarıyla şu ortak özellikler, sendromun belirtileri arasındadır:
·Sık Sık Öfke Nöbetleri ve Ağlama Krizleri: Maalesef en belirgin özelliklerden biridir. Çocuklar, istedikleri olmadığında, engellendiklerinde veya sadece keyifleri kaçtığında yoğun öfke nöbetleri geçirebilir, ağlayabilir, bağırabilir ve hatta kendilerine veya çevrelerine zarar verebilirler.
·“Hayır” Kelimesini Sık Kullanma ve Her Şeye Karşı Gelme: Bu dönemde isyankâr minikler, bağımsızlıklarını gösterme çabasıyla ebeveynlerinin her isteğine veya önerisine “hayır” diyebilirler. Tabii bu, ebeveynleri sinir etmek için değil kendi benliklerini keşfetme ve kontrolü ele alma isteklerinin bir yansıması.
·Duygusal Dalgalanmalar: 2 yaş sendromundan muzdarip minikler, bir dakika mutlu mesut oynarken diğer dakika sebepsiz yere ağlamaya başlayabilirler. Duygusal tepkileri çok hızlı değişebilir ve ebeveynler bu duruma ayak uydurmakta zorlanabilirler.
·İsteklerinin Hemen Yerine Getirilmesini İsteme ve Sabırsızlık: Beklemek, bu yaş grubundaki çocuklar için neredeyse imkânsızdır. İstedikleri her ne ise onun hemen olmasını isterler ve beklemek zorunda kaldıklarında yoğun bir hayal kırıklığı yaşayabilirler.
·Kural ve Sınırlara Uymakta Zorlanma: Daha önce uydukları kurallara bile bu dönemde uymakta zorlanabilen küçükler; sınırları test etme, ebeveynlerin tutarlılığını ölçme ve ne kadar ileri gidebileceklerini anlamaya çalışma eğiliminde olurlar.
·Bağımsızlık İsteği ve “Ben Yapacağım!” Israrı: Bu dönemde çocukların kendi başlarına bir şeyler yapma arzuları epey yüksektir. Lakin becerileri henüz yeterli olmadığından bu durum, sık sık öfke nöbetlerine yol açabilir.
·Uyku ve Yemek Düzeninde Değişiklikler: Uykuya dalmakta zorlanma, gece uyanmaları, yemek seçme, belirli yiyecekleri reddetme gibi davranışlar, 2 yaş bebek sendromunda sıklıkla görülebilir.
·Vurma, Isırma, Tekmeleme Gibi Davranışlar: Bazı çocuklar, öfke ve hayal kırıklıklarını fiziksel olarak ifade edebilirler. Bu davranışlar genellikle geçicidir ve doğru yönlendirmeyle kontrol altına alınabilir. Fakat bu tür davranışlar sık ve şiddetliyse bir uzmana danışmanız gerekir.
Genellikle bu belirtilerin tümünü aynı anda görmeniz mümkün olmasa da çocuğunuzun bu davranışlardan birkaçını sergilemesi, 2 yaş sendromunun bir işareti olabilir. Unutmayın, sıraladığımız belirtiler, çocuğunuzun normal gelişiminin bir parçası ve kalıcı bir soruna dönüşmez.
Karşınızda öfke patlaması yaşayan ve az önce listelediğimiz davranışları tutarlı şekilde sergileyen küçüklerle karşı karşıya kaldığınızda zaman zaman zor olsa da sabır, sevgi, tutarlılık ve oyunlardan destek alarak 2 yaş sendromu ile başa çıkabilirsiniz. Bu dönemin geçici olduğunu ve çocuğunuzun gelişiminin doğal bir parçası olduğunu göz önünde bulundurarak çocuğunuzun bağımsızlık arayışında onu destekleyin, ona seçimler sunun ve duygusal gelişim sürecinde onun yanında olun. Bu süreçte uygulayabileceğiniz bazı önerilerimiz de var:
·Öfke Nöbetlerini Önlemeye Çalışın, Tetikleyicileri Tanıyın: Çocuğunuzun yorgun, aç, uykusuz veya gergin olduğunu fark ettiğinizde, öfke nöbetini tetikleyebilecek durumlardan kaçınmaya çalışın. Örneğin, uyku saatine yakın veya aç karnına kalabalık bir alışveriş merkezine gitmek yerine, sakin bir parkta vakit geçirebilirsiniz. Ayrıca, çocuğunuzun sevdiği ve rahatladığı aktivitelerle (kitap okumak, müzik dinlemek, sarılmak vb.) onu sakinleştirmeye çalışın.
·Seçenekler Sunun, Kontrol Duygusunu Artırın: Çocuğunuza basit ve sınırlı seçenekler sunarak kontrol duygusunu artırın. Örneğin ona, “Kırmızı ayakkabılarını mı giymek istersin yoksa mavi ayakkabılarını mı?” gibi sorular sorun. Bu sayede çocuğunuzun kendi kararını verme hissini yaşamasına ve daha iş birlikçi olmasına yardımcı olabilirsiniz.
·Dikkati Dağıtın, Yaratıcı Olun: Çocuğunuzun öfkelenmeye başladığını fark ettiğinizde, dikkatini başka bir yöne çekmeye çalışın. Açık konuşmamız gerekirse bu biraz yaratıcılık gerektiren bir beceri. Böylesi bir durumla karşılaştığınızda “Bak, dışarıda ne kadar sevimli bir kedi var.” diyebilir, en sevdiği oyuncağını gösterebilir veya komik bir yüz ifadesi yaparak onu güldürmeye çalışabilirsiniz. Birkaç denemeden sonra başarılı olduğunuzu göreceksiniz.
·Sakin Kalın, Onun Duygularını Anlayın: Çocuğunuz öfke nöbeti geçirirken zihninizde, The Alan Parsons Project'in gergin ve kaotik atmosferiyle ünlü “Mammagamma” parçası da çalmaya başladıysa sakin kalmaya çalışmanız son derece önemli. Kendinizi de sakinleştirmek için derin nefesler alın ve çocuğunuza kesinlikle bağırmayın. Duygularını anlamaya çalışın ve ona “Görüyorum ki şu an çok üzgünsün.” gibi cümlelerle empati gösterin.
·Mola Verin, Kendinize İyi Bakın: Eğer çok bunaldıysanız ve sakin kalmakta zorlanıyorsanız, kısa bir mola verin ve eşinizden, ailenizden veya güvendiğiniz bir arkadaşınızdan yardım isteyin. Kendinize iyi bakmanız, çocuğunuzla daha sabırlı ve anlayışlı bir şekilde ilgilenmenize yardımcı olacaktır.
Her çocuk farklıdır ve her taktik, her zaman işe yaramayabilir fakat sabırlı, sevgi dolu, tutarlı ve yaratıcı bir yaklaşımla bu dönemi daha kolay atlatmanız ve çocuğunuzla daha güçlü bir bağ kurmanız mümkün. Bu süreçte çocuğunuzun duygularını ifade etmesine, yaratıcılığını geliştirmesine ve stresini atmasına yardımcı olacak eğitici oyuncaklar veen iyi stres oyuncakları da size destek olabilir. Örneğin kinetik kum, oyun hamuru, boyama kitapları, yapbozlar veya yumuşak peluş oyuncaklar, çocuğunuzun sakinleşmesine ve rahatlamasına yardım edebilir.
Siz de 2 yaş sendromuyla mücadele ederken hem çocuğunuzun gelişimini destekleyecek hem de onunla keyifli vakit geçirmenizi sağlayacak eğitici ve stres giderici oyuncakları keşfetmek için Pazarama'yı ziyaret edebilir, birbirinden farklı seçenekler arasından dilediğinizi, en uygun fiyatlarla ve güvenle satın alabilirsiniz.
Kaynaklar:
https://www.babycenter.com/toddler/behavior/terrible-twos_41001792
https://www.bbc.co.uk/tiny-happy-people/articles/zp2w7yc
https://www.healthline.com/health/parenting/terrible-twos#takeaway
https://kiddipedia.com.au/navigating-the-terrible-twos/
https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in-depth/tantrum/art-20047845